Meclis, dün tarihî günlerinden birini yaşadı. Üniversitede başörtüsüne özgürlük getiren Anayasa değişiklik teklifleri 411 oyla kabul edildi. Anayasa'nın 10. ve 42. maddesinde düzenleme yapan teklife 103 'hayır' oyu çıktı. Köşk'ün onayından sonra yürürlüğe girecek düzenlemeye göre kanunda açıkça yazılı olmayan bir sebep olmadıkça hiç kimse yükseköğrenim hakkından mahrum edilemeyecek.

Meclis Başkanı Köksal Toptan'ın yönettiği dünkü tarihî oturum, ilk tura göre sakin geçti. Toptan'ın, Parlamento'nun gücüne vurgu yaptığı kısa konuşmanın ardından görüşmelere geçildi. İkinci turda iç tüzük gereği, teklifin geneli ve maddeleri üzerine konuşma yapılmadı. Sadece değişiklik önergesi verenlere 5'er dakikalık söz hakkı tanındı. Bu çerçevede CHP'li Canan Arıtman, DTP'li Hasip Kaplan ve Kamer Genç kürsüye çıktı. Arıtman, düzenlemeyi 'rejim karşıtı' bulurken, Genç 'kürsüyü işgal' çağrısı yaptı. Meclis'teki 548 vekilden 517'sinin katıldığı oylamada AK Parti ve MHP tam kadro hazır bulundu. En büyük fireyi CHP verdi. CHP'den 15, DTP'den ise 12 milletvekili oylamaya katılmadı. Rekor oyla kabul edilen değişiklikleri CHP, Anayasa Mahkemesi'ne götüreceğini açıklarken, Başbakan Tayyip Erdoğan, "Parlamento'da bir millî irade var. Ve millî irade nasıl tecelli ederse ona herkesin saygı duyması lazım.'' dedi. BBP lideri Muhsin Yazıcıoğlu ise üniversitelerde artık 'başörtülü ve başı açıkların el ele mutluluk içinde yürüyeceğini' söyledi. AB'den de Meclis'in kararına destek geldi. Lagendijk, düzenlemenin 'özgürlük adına olumlu bir karar' olduğunu vurguladı. Sıhhiye'de düzenlenen mitinge YARSAV üyesi hakimlerin katılması dikkat çekti.

Anayasa değişikliği teklifine ilişkin oylama, sakin bir havada gerçekleşti. Oturuma TBMM Başkanı Köksal Toptan başkanlık etti. Görüşmeler öncesinde kısa bir konuşma yapan Toptan, düzenlemeye ilişkin endişelere değindi. TBMM'nin Atatürk başkanlığında Kurtuluş Savaşı'nı yönettiğine işaret eden Toptan, Cumhuriyet'in karakterinin Anayasa'da 'demokratik, laik, sosyal ve hukuk devleti' olarak çizildiğini vurguladı. Toptan, bu temel niteliklerin tarihten gelen sevgi, hoşgörü, sağduyu ve iyi niyet özelliklerinin bir yansıması olduğunu belirterek, şöyle konuştu: "Cumhuriyet'imizin temel niteliklerinden vazgeçmek, milletimizin karakter yapısını terk etmek gibi bir şey olur ki; bunu kimse düşünmez, düşünemez, yapmaz, yapamaz. Bu nedenle Parlamentomuzun önümüzdeki süreçte karşılıklı sevgi, saygı ve uzlaşmayı akıldan çıkarmadan, ayrışılan noktaları değil, buluşulabilen noktaları aramaya çalışarak, faaliyetlerini sürdürmesini diliyorum." Toptan, bu hatırlatmalarının ardından görüşmeleri başlattı. İkinci turda, TBMM İçtüzüğü gereği teklifin geneli ve maddeleri üzerine konuşma yapılmadı. Sadece maddelere ilişkin verilen değişiklik teklifleri için önerge sahiplerine 5'er dakika söz hakkı tanındı. Bu çerçevede ilk maddeyle ilgili önerge veren CHP'li Canan Arıtman, DTP'li Hasip Kaplan ve Tunceli Bağımsız Milletvekili Kamer Genç kürsüye geldi. CHP sözcüleri, düzenlemeyi "rejim karşıtı bir dayatma" olarak görürken, en kışkırtıcı konuşma yine Kamer Genç'ten geldi. Görüşmeleri bloke etmek için muhalefete "kürsüyü işgal edelim" çağrısında bulunan Genç, "Şu anda, düşman Polatlı'dayken yaşadığım üzüntüyü yaşıyorum." dedi. Genç, 'kürsüyü işgal edelim' teklifine gülerek karşılık veren CHP'li vekilleri de "majestelerinin muhalefetini" yapmakla suçladı. Teklifin ikinci maddesine ilişkin de 3 ayrı önerge verildi. Ancak hiçbiri kabul edilmedi. Değişiklik önergesi veren DSP Eskişehir Milletvekili Tayfun İçli, teklifin başörtüsünü kapsamadığını, bu yüzden sorununu çözülemeyeceğini iddia etti. İçli, YÖK yasasındaki değişikliğin de yapılamayacağını ileri sürdü.

'367' eşiği rahat aşıldı

İkinci turda toplam 4 oylama gerçekleştirildi. Anayasa'nın 10. maddesinde değişiklik öngören teklifin 1. maddesi, 107 ret, 4 çekimser ve 5 boş oya karşılık 403 oyla kabul edildi. "Eğitim ve öğretim hakkı ve ödevi" başlıklı 42. maddeyle ilgili değişiklikleri içeren teklifin 2. maddesi için 518 milletvekili oy kullandı. Söz konusu madde 108 ret oyuna karşılık 403 oyla geçti. 2 milletvekili çekimser kaldı, 5 oy da boş çıktı. Yasanın Resmî Gazete'de yayımı tarihinde yürürlüğe gireceğine yönelik 3. madde 411 kabul oyuyla Genel Kurul'dan vize aldı. Anayasa değişiklik teklifinin tümü üzerine yapılan oylamada 411 kabul, 103 ret, 1 çekimser, 2 boş ve 1 geçersiz oy kullanıldı. Böylece bir ve ikinci turdaki tüm oylamalarda 367 olan referandum eşiği rahatlıkla aşıldı. Anayasa değişikliği, onay için Çankaya Köşkü'ne sunulacak. Cumhurbaşkanı Gül, onaylarsa yasa yürürlüğe girecek. Bunun dışında Gül'ün önünde iki seçenek daha var. Gül, düzenlemeyi veto edip yeniden görüşülmesi için Meclis'e gönderebilir. Ya da referanduma sunabilir. Ancak Gül, referandum seçeneğine sıcak bakmadığının sinyallerini vermişti. Gül'ün başörtüsüne özgürlük getiren düzenlemeyi geri göndermesi ihtimalinin de düşük olduğu belirtiliyor.